Geschiedenis Hotel de Wereld

 

Met recht mag Wageningen zich de ‘Stad der Bevrijding' noemen. De Canadese Luitenant-Generaal Charles Foulkes had namelijk in de meidagen van 1945 deze stad aangewezen om er de capitulatieonderhandelingen met de Duitsers te voeren. Waarom de keuze voor deze historische handelingen op Wageningen viel?
In de eerste plaats begonnen de Duitse linies even buiten Wageningen. Duitse generaals hoefden geen grote afstand te rijden door bevrijd gebied, met gevaar voor molestatie.
Een ander belangrijk punt: Wageningen was op last van de Duitsers geëvacueerd. Dus ook van de zijde van de bevolking viel geen actie tegen de Duitse onderhandelaars te vrezen. Toen Generaal Foulkes ten slotte de naam hoorde van hotel ‘De Wereld', stond voor hem vast dat de Duitsers hier en nergens anders zouden capituleren.
Zaterdagmorgen 5 mei gaf hij de Duitsers opdracht om 11 uur met een afvaardiging naar Wageningen te komen.

 

Stipt op tijd verscheen de chef-staf van het 25ste Duitse leger, Luitenant-Generaal Reichelt, vergezeld van een tolk.

In ‘De Wereld' werd hij ontvangen door Foulkes. Bij deze voorbespreking was ook Z.K.H. Prins Bernhard aanwezig in zijn kwaliteit als bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten.
Reichelt kreeg opdracht om diezelfde middag terug te komen, vergezeld van de bevelhebber van het 25ste Duitse leger, Generaal-Oberst Johannes Blaskowitz. De definitieve capitulatieonderhandelingen vonden zaterdagmiddag om 4 uur plaats. Blaskowitz, vergezeld van Reichelt en een tolk betrad via de toenmalige serre de grote zaal van ‘De Wereld'.
Het saluut van de Duitsers werd correct beantwoord door de geallieerde militairen. Generaal Foulkes nam plaats aan tafel en nodigde de Duitsers uit hetzelfde te doen.
Voordat hij de onderhandelingen begon, wees hij de Duitsers op de aanwezigheid van Prins Bernhard. De Duitsers stonden onmiddellijk op, namen plaats achter hun stoelen en brachten een saluut. Prins Bernhard beantwoordde de groet met het opsteken van een sigaret.
Op de vraag van Generaal Foulkes of Blaskowitz bereid was te capituleren, antwoordde de Duitse bevelhebber met: ‘Jawohl'.
Daarmee was de capitulatie een feit en hotel ‘De Wereld' een monument.
's Avonds sprak een ontroerde Koningin Wilhelmina vanuit het bevrijde zuiden tot het Nederlandse volk.
De geschiedenis van hotel ‘De Wereld' tot deze meidag in 1945 is minder spectaculaair. Al eeuwen stond op deze plaats een logement men de naam ‘De Waerelt'. Dit gebouw moest in 1856 verdwijnen om plaats te maken voor het tegenwoordige gebouw. Tot 1944 werd hier een café/hotel/restaurant geëxploiteerd. Een exploitatie die na de bevrijding weer ter hand werd genomen. Tot 1962 was er een capitulatiemuseum in gevestigd met onder andere de tafels en stoelen die in gebruik waren bij de capitulatieonderhandelingen.

 

Op 1 juli 1945 onthulde Z.K.H. Prins Bernhard in aanwezigheid van Luitenant-Generaal Foulkes een herdenkingsplaat op de muur van ‘De Wereld'. In 1970 hield ‘De Wereld' op te bestaan als horecabedrijf. Het gebouw, eigendom van de toenmalige Landbouwhogeschool, werd onderkomen voor het Studium Generale en de gemeentelijke werkgroep Vormingswerk.
Na enige aandrang in de Tweede Kamer besloot het ministerie van CRM geld beschikbaar te stellen voor de restauratie van het gebouw, dat inmiddels in een zorgwekkende toestand verkeerde. Met medewerking van het rijk, de gemeente, provincie en Landbouwhogeschool werd het benodigde geld bijeen gebracht, zodat Z.K.H. Prins Bernhard op 5 mei 1975 een gerestaureerde capitulatiezaal officieel kon openen.
Het stichtingsbureau en educatief centrum waren sinds 1997 gehuisvest in Hotel 'De Wereld' en maakten voor hun activiteiten gebruik van de Capitulatiezaal en Prins Bernhardzaal. Vanaf eind februari 2004 is er in Hotel 'De Wereld' weer een hotel-restaurant gevestigd. Per 1 januari 2014 vallen de educatieve activiteiten van de stichting onder de stichting Wageningen45. In nauw overleg met de exploitant zet het Educatief Centrum van Wageningen 45  de activiteiten in Hotel 'De Wereld' voort.

 

Klik hier voor de virtuele tour over de gebeurtenissen in Hotel de Wereld in de meidagen van 1945. Deze virtuele tour is tot stand gekomen mede dankzij medewerking van het Vfonds.